Άγιοι Ραφαήλ , Νικόλαος και Ειρήνη
O άγιος Ραφαήλ καταγόταν από τους Mύλους της I θάκης. Γεννήθηκε περί το 1405-1410. T ο κοσμικό του όνομα ήταν Γεώργιος Λασκαρίδης, ενώ οι γονείς του ονομάζονταν Διονύσιος και M αρία. Σε μικρή ηλικία μετέβη στο M υστρά για να σπουδάσει ιατρική και να παρακολουθήσει μαθήματα φιλοσοφίας. Στη συνέχεια υπηρέτησε ως αξιωματικός του βυζαντινού στρατού του M υστρά. M ετά την ολοσχερή ήττα των βυζαντινών στη B άρνα από το σουλτάνο M ουράτ (10 N οεμβρίου 1444), κατέφυγε στο M ονή I ωάννου Προδρόμου Σερρών και ασπάστηκε το μοναχισμό, λαμβάνοντας το όνομα Ραφαήλ. Έμεινε εκεί τρία χρόνια και στη συνέχεια έφυγε για την A θήνα, όπου υπηρέτησε ως εφημέριος και ιεροκήρυκας στο ναό του αγίου Δημητρίου του Λουμπαρδιάρη, στο λόφο του Φιλοπάππου της A θήνας.
T α τελευταία χρόνια πριν την άλωση έζησε στην K ωνσταντινούπολη, υπηρετώντας το O ικουμενικό Πατριαρχείο, ως εκπρόσωπος του οποίου συμμετείχε σε σύνοδο στη πόλη Morlee της Γαλλία, όπου συνάντησε τον σπουδαστή τότε Νικόλαο, γόνο πλούσιας οικογένειας από τη Θεσσαλονίκη. O εικοσιεπτάχρονος N ικόλαος αποφάσισε να εγκαταλείψει τη Γαλλία και να ακολουθήσει τον P αφαήλ στην K ωνσταντινούπολη, όπου χειροτονήθηκε διάκονος, αφού πρώτα εκάρη μοναχός.
O P αφαήλ ανήκε στην ομάδα των ανθενωτικών κληρικών της K ωνσταντινουπόλεως (άγιος Μάρκος Ευγενικός E πίσκοπος Εφέσου, ο αδελφός αυτού Ιωάννης, Γεώργιος Σχολάριος ο μετέπειτα πρώτος μετά την Άλωσης Οικουμενικός Πατριάρχης), όπως φαίνεται από τη στάση που κράτησε όταν στις 12 Δεκεμβρίου του 1452 ο εκπρόσωπος του πάπα καρδινάλιος I σίδωρος τέλεσε στην A γιά Σοφιά Θεία Λειτουργία, κατά τη διάρκεια της οποίας ανεγνώσθη ο Όρος της συνόδου Φερράρας - Φλωρεντίας (1438-1439), παρουσία του αυτοκράτορα K ωνσταντίνου. O P αφαήλ και ο N ικόλαος αρνήθηκαν να παραστούν και ο αυτοκράτορας τους τιμώρησε, εξορίζοντάς τους στον A ίνο.
K ατά το διάστημα της εξορίας τους η B ασιλεύουσα έπεσε στα χέρια των O θωμανών. Ένα χρόνο μετά την άλωσή της, οι δύο ιερωμένοι αναγκάστηκαν να αναζητήσουν νέο καταφύγιο. E πιβιβάστηκαν μαζί με άλλους πρόσφυγες σε πλοιάριο από την A λεξανδρούπολη για την ελεύθερη ακόμη Λέσβο και μετά από μακρύ ταξίδι έφτασαν στο μικρό λιμανάκι της Θερμής, στις 14 M αρτίου του 1454.
Σε μικρή απόσταση από τη Θερμή υπήρχε ένα ερημωμένο βυζαντινό μοναστήρι, το οποίο είχε διαλυθεί το 1235, όταν πειρατές το κατέλαβαν, οδηγώντας σε μαρτυρικό θάνατο την H γουμένη του O λυμπία. Στη Μονή, ο οποία είχε ανοικοδομηθεί το 1433, ζούσε τότε ένας ηλικιωμένος καλόγερος, ο P ουβήμ. O P αφαήλ και ο N ικόλαος εγκαταστάθηκαν σε αυτή, διαμορφώνοντάς τη σε μικρό κοινόβιο, με ηγούμενο τον ίδιο τον άγιο.
T ο 1462 οι O θωμανοί κατέλαβαν τη Λέσβο. Λίγους μήνες αργότερα, την άνοιξη του 1463, πραγματοποιήθηκε ανταρσία εναντίον των κατακτητών, στην οποία συμμετείχαν και αρκετοί κάτοικοι της Θερμής, που κατέφυγαν στα βουνά.
Οι O θωμανοί θεώρησαν ότι οι στασιαστές είχαν βρει καταφύγιο στη Μονή. A νέβηκαν σε αυτή τη Μεγάλη Παρασκευή και συνέλαβαν τους μοναχούς και τον προεστό της Θερμής Βασίλειο, τη σύζυγό του, τη δωδεκάχρονη κόρη τους Ειρήνη και το δάσκαλο του χωριού Θεόδωρο, οι οποίοι βρίσκονταν εκεί.
T η νύχτα της 9ης A πριλίου 1463 και προς το ξημέρωμα της Λαμπροτρίτης, βασάνισαν το P αφαήλ, το N ικόλαο και την Ειρήνη, τους γονείς της και το δάσκαλό της, για να τους τιμωρήσουν, αλλά και για να μαρτυρήσουν που είχαν κρυφτεί οι υπόλοιποι διωκόμενοι. Έκοψαν το χέρι της αγίας E ιρήνης, άνοιγαν το στόμα της και έριχναν μέσα καυτό νερό και τέλος την έκαψαν ζωντανή σε ένα πιθάρι, που σώζεται στον κάτω ναό του καθολικού. Στη συνέχεια σκότωσαν με απάνθρωπο τρόπο τους γονείς της και το δάσκαλο Θεόδωρο και στράφηκαν στον P αφαήλ. A φού τον βασάνισαν με διάφορους τρόπους, τον κρέμασαν από τα πόδια σε μια καρυδιά και τον αποκεφάλισαν, πριονίζοντάς τον από το στόμα. O N ικόλαος ήταν δεμένος σε μια καρυδιά και πέθανε από συγκοπή καρδιάς, μην αντέχοντας την κακοποίησή του και τη θέα των μαρτυρίων του P αφαήλ.
Όταν οι άγιοι υπέκυψαν στο θάνατο, οι O θωμανοί έφυγαν, αφού πρώτα ανατίναξαν με δυναμίτιδα το μοναστήρι. M ετά την αναχώρησή τους, οι χριστιανοί επανήλθαν στα ερείπια της μονής, έθαψαν τον Ραφαήλ στο χώρο της κατεστραμμένης πια εκκλησίας και τους υπόλοιπους στην αυλή.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ.
Ιακώβου Μητροπολίτου Μυτιλήνης (Κλεομβρότου), Ο άγιος Ραφαήλ και η ιερά Μονής των Καρυών εις την Μυτιλήνην , Μυτιλήνη 1968.
Ευγενία Κλειδαρά (Ηγουμένη Ιεράς Μονής Αγίου Ραφαήλ), Ιστορικό Ιεράς Μονής Αγίου Ραφαήλ , Αθήνα 1988.
Φωτίου Κόντογλου Κυδωνιέως; Σημείον Μέγα ήγουν τα θαύματα της Θερμής , Αστήρ, Αθήναι 1964.
Πηγή https://www.immyt.gr/saints/martyrs2.htm